Sint-Jacob

Op dit veelkleurige, kalkstenen beeld wordt Jacobus afgebeeld als pelgrim met lange mantel, breedgerande hoed, reistas, staf en drinkbus. Hij draagt een Bijbel om het woord van God te verkondigen. Het beeld is heel expressief, de baard en het haar zijn knap uitgewerkt. De verhouding tussen de grote heilige en het kleine biddende koppel aan zijn voeten is opmerkelijk. In de middeleeuwse traditie verwijst dit naar het bovennatuurlijke van een heilige tegenover de mens in al zijn kleinheid.
Ontdek meer via de gratis meertalige app ‘de verborgen schatten van de Sint-Jakobskerk’: www.xplorebruges.be.

Dit werk van een anonieme meester uit de buurt van Dirk Bouts staat op de Vlaamse Topstukkenlijst. Enkel het middenstuk bleef bewaard.
De legende vertelt over de adellijke Lucia die met haar zieke moeder het graf van Sint-Agatha bezoekt. Uit dankbaarheid voor moeders genezing schenken ze hun bezittingen aan de armen. Lucia’s verloofde is razend en daagt haar voor de consul die haar veroordeelt tot een levenslang verblijf in een bordeel. De Heilige Geest maakt haar hierop zo zwaar; waardoor ze niet meegenomen kan worden, zelfs niet door twee ossen.

Dit praalgraf is de laatste rustplaats van de familie de Gros. Het bovenste ligbeeld toont Ferry de Gros (+1547), burgemeester van het Brugse Vrije (de streek rond Brugge). Naast hem rust zijn eerste echtgenote Philippine Wielant (+1521). Onderaan ligt zijn tweede echtgenote Françoise d’Ailly (+1530).
Op de kroonlijst staat de familiespreuk : ‘Tout pour estre toujours léalle’, (alles om steeds trouw te zijn). Ferry de Gros wordt als ridder voorgesteld, met zwaard en strijdhandschoenen. Zijn voeten leunen tegen een leeuw, het symbool van kracht en moed.

Dit is het vroegste en tevens beste werk van deze schilder, wat zijn status als Vlaams topstuk verklaart. Op het middenpaneel wordt Maria met het kind Jezus afgebeeld, omgeven door haar ouders Anna en Joachim. Het rechterluik toont de heilige Johannes op het eiland Patmos waar hij het Boek der Openbaring schreef. Op het linkerluik staat de Tiburtijnse sibille. Zij was één van de tien vrouwelijke profeten uit de oudheid die voorspellingen deden of wijze raad gaven.

Dit altaarstuk is opgenomen op de Vlaamse Topstukkenlijst en toont ons episodes uit het leven van de Syrische tweelingbroers Cosmas en Damianus (2de eeuw na Christus). Als artsen verzorgden zij vele zieken kosteloos. Er werden verschillende wonderbaarlijke genezingen aan hen toegeschreven, onder meer een succesvolle beentransplantatie. Bij de christenvervolging van keizer Diocletianus werden ze gearresteerd en gemarteld om het christelijk geloof af te zweren. Na hun dood werden ze heilig verklaard.

De Sint-Jakobskerk bevat heel wat merkwaardige grafplaten. Op deze 16de eeuwse grafplaat wordt de vroegtijdige dood van Cathelyne d'Ault verhaald. Bij een gesprek - weergegeven in sierlijk uitwaaierende banderollen –is ze in het gezelschap van haar broer en haar engelbewaarder. Haar diepbedroefde broer vertelt dat zijn zus een stralende bruid had kunnen zijn. Zij antwoordt hem dat God alles best beschikt, waarop de engel dit beaamt door te zeggen dat Christus haar nu als zijn bruid heeft gekozen.