Sankt Gommer

De Sint-Gummaruskerk is een kapittelkerk met kanunniken in het hoogkoor, terwijl gelovigen in het schip plaatsnamen. Tussen beide stond een doksaal met zangkoor, orgel en kansel. Het laatgotische doksaal in flamboyante stijl lijkt vanop afstand op stenen kantwerk. Van dichtbij zie je de kruisweg in zestien staties, Sint-Gummarus, de evangelisten en kerkvaders.

Dit vijftiende-eeuwse gebrandschilderde raam toont de kroning van Maria door de Drievuldigheid. Een medaillon van lucht en wolken omlijst de grisaille schildering, verwant aan werken van Rogier Van der Weyden en Dirk Bouts. In de negentiende eeuw restaureerde J.-B. Capronnier het glasraam en voegde een vers uit het Hooglied toe: “Kom van de Libanon, mijn Bruid, kom gij zult gekroond worden.”

Tijdens de Sint-Gummarusprocessie wordt het 800 kg zware schrijn jaarlijks door Lier gedragen door het Genootschap van kasdragers. Het zilveren schrijn staat verder op het hoogkoor, zonder relieken, die na de processie terugkeren naar het portiekaltaar. In gedreven zilver tonen de vier zijden scènes uit de legende. Bovenop prijkt een reliekostensorium als zilveren boompje. Edelsmid Wierick Somers III maakte dit 17e-eeuwse kunstobject.

Joris Colibrant bestelde voor zijn bedevaart een altaarstuk maar stierf onderweg en zag het nooit. Goossen Van der Weyden, kleinzoon van Rogier, schilderde een drieluik rond de zeven vreugden en smarten van Maria: links Gabriël met de boodschap, centraal haar huwelijk met Jozef, rechts Jezus’ opdracht in de tempel. Het werk overstijgt realisme door een diep symbolische betekenislaag.

Op dit fijn geweven doek zijn de voor-en achterzijde geschilderd van de gestorven Christus. Het lijkt dat hij op de textiel lag, dat over zijn hoofd werd gevouwen. De originele Lijkwade van Turijn is driemaal groter dan onze kopie, maar zwaar beschadigd door brand. De maker blijft onbekend. Het doek behoorde ooit toe aan Margaretha van Oostenrijk en werd door haar chevalier d’honneur geschonken aan een Lierse abdij.

Maarten De Vos trok naar Italië en keerde terug met renaissance-motieven. In zijn “Laatste Avondmaal” verwijzen torszuilen en kruiken met mythologische scènes naar de herleving van de oudheid. Toch overheerst het menselijke leed van Christus: de apostelen tonen onverschilligheid voor zijn eenzaamheid, alsof de schilder al vooruitwijst naar de doodsangst in de Hof van Olijven.