Saint Martin

Sint-Martinusplein, 9620 Zottegem (Velzeke)

Church with Romanesque and Gothic elements and a wide variety of building materials. Statue of bearded Saint Wilgefortis.

About this building

We are standing here in front of an important church whose origins date back to pre-Roman times. In 963, the church was gifted to the abbey of Saint Vitonius of Verdun and in 1065 to the abbey of Hasnon near the city of Valenciennes. In 1581, it was set on fire by plundering Malcontents, mutinous troops of the States General who fought against the Spaniards. Residents that fled inside were also sent to their deaths or were murdered when they left the church. The large roof of the church would later be lowered due to lack of funds after another fire in 1728.

Like many old churches, Saint Martin (Martin of Tours) was also chosen as patron saint of the church. His depiction as a horseman sharing his cloak with a beggar at the gates of the city of Amiens, was therefore chiseled into the entrance gate. One can see this same image returning in the left aisle and also as a fresco in the choir. Later (16th century) he received some competition from Saint Wilgefortis who is depicted on the side altar to the right. The statue of Saint Uncumber with beard on a cross (from 1646) was rescued from the fire of 1728.

Excavations in and near the church make one assume that the first church building was already established here during the 9th century. The consecutive construction phases led to this result: a Gothic western tower (13th century), a Gothic three-aisled nave consisting of four bays (13th century, 15th century), a higher Romanesque choir (11th century, 12th century), a southern sacristy from the 18th century with 17th century substructure and a southern storage room (early 19th century). In the walls, one can find an enormous variety of building materials, including Roman roof tiles.

One can find an overview of the numerous paintings and statues in the brochure that is available in the church. Furthermore, one can find in the interior a renaissance tinted pulpit (17th century), four confessionals from the 18th century, choir stalls from the 19th century, and a rood screen with organ by A.F. Van Peteghem (1771), which was modified in 1914. The side wall is decorated with ancient epitaphs. The village of Velzeke offers a beautiful backdrop with historical elements but the cemetery next to the church has been replaced by an asphalt square since 1960.

KIKIRPA : Photo-library online

Beeld van Sint-Maarten te paard

Deze Romeinse officier van Hongaarse herkomst, gelegerd in Amiens, verdeelt zijn mantel voor een...

Deze Romeinse officier van Hongaarse herkomst, gelegerd in Amiens, verdeelt zijn mantel voor een bedelaar, die later Christus blijkt te zijn. Dit bewerkt meteen zijn bekering. Later werd hij bisschop van Tours.

Het beeld werd geleverd in 1910 door Van Biesbrouck uit Gent.

Sint-Maarten is de patroon van de kerk. Daarom vind je naast dit beeld ook een muurschildering van Sint-Maarten aan de noordkant van het hoogkoor en ook een witstenen beeldhouwwerk dat Sint-maarten voorstelt buiten aan de linker kant van de toegang van de kerk.

Het hoogaltaar

Barok van vorm, verguld en voorzien van een vrij groot, cilindervormig tabernakel waarop een kelk...

Barok van vorm, verguld en voorzien van een vrij groot, cilindervormig tabernakel waarop een kelk met hostie en cherubijntjes. Daaronder een “Lam Gods” met kruis. Op het voetstuk staat nog een alziend Godsoog met stralenkrans (God ziet mij). Bovenop staat nog een mooi gesneden Christus aan het kruis, op een wereldbol. De oorsprong van het meubel is onbekend, maar in 1734 werd het gerestaureerd door Lambertus Panne (tegen een vergoeding van 18 ponden).

Oorspronkelijk gebruikte men zelfs de voet als bergplaats, maar later kwam het tabernakel bovenaan tot stand. De pastoor van Velzeke kreeg ooit een berisping omdat het tabernakel aan de achterkant openging.

Gepolychromeerde beelden van Heilige Petrus en Heilige Paulus

In 2009 en 2010 zijn verschillende beelden en kerkmeubilair gerestaureerd oa. Heilige Petrus en...

In 2009 en 2010 zijn verschillende beelden en kerkmeubilair gerestaureerd oa. Heilige Petrus en heilige Paulus, beeld Heilig Hart, Mariabeeld, Heilige Jozef + Kind, Franciscus Xaverius, Heilige Barbara, verschillende houten sokkels en gipsen consoles.

De mooiste beelden zijn de heilige Petrus en de heilige Paulus, daterend van 1601 tot 1650 en gebeeldhouwd in hout.

Neogotisch zijaltaar van Onze-Lieve-Vrouw

Het werd in eik gemaakt door beeldhouwer Camiel Lippens uit Gent in 1886. Het kostte toen 2600...

Het werd in eik gemaakt door beeldhouwer Camiel Lippens uit Gent in 1886. Het kostte toen 2600 franken. Afgezien van de kandelaars hoorden hier oorspronkelijk ook canonborden bij en een ijzeren afsluiting.

Zoals overal staat dit altaar aan de vrouwenkant, Iinks dus. Het houten Madonnabeeld is opvallend sober en mooi. Het verwijst naar de Vrouw uit de Apocalyps, die op de maansikkel staat en het kwaad, hier als draak voorgesteld, overwint. De twee Latijnse teksten staan in verband met de onbevlekte ontvangenis van Maria.

Neogotisch zijaltaar van Sint Oncomena met baard

Het altaar werd in 1888 gemaakt door Camiel Lippens, het kostte eveneens 2600 frank. Het beeldje...

Het altaar werd in 1888 gemaakt door Camiel Lippens, het kostte eveneens 2600 frank. Het beeldje is ouder, het dateert uit 1646 en het werd gered bij de brand van 1728.

De legende vertelt dat Oncomena of Wilgefortis de dochter was van een heidense koning uit Portugal. Zij was christen en haar vader wenste dat ze zou trouwen met de koning van Sicilië. Om het huwelijk met de heidense vorst te ontlopen smeekte Wilgefortis dat God haar uiterlijk onaantrekkelijk zou maken voor mannen. Haar gebed werd verhoord en het resultaat was dat de mooie prinses een baard kreeg. Haar vader liet haar kruisigen omwille van haar ongehoorzaamheid.