Onze-Lieve-Vrouw-Leodegarius

In het centrum van Bornem zet de Onze-Lieve-Vrouw-en-Sint-Leodegariuskerk een christelijke aanwezigheid voort die al in de 9e eeuw is bevestigd. Reeds in 1101 wordt op deze plaats een kerk vermeld, verbonden aan een gemeenschap van reguliere kanunniken van Sint-Augustinus.

Van het romaanse gebouw uit de 12e eeuw, dat in 1828 grotendeels werd afgebroken voor een laatclassicistische kerk, resten vooral de onderbouw van de toren en, onder het koor, een merkwaardige crypte. Die crypte, wellicht uit het einde van de 11e eeuw, is overwelfd met negen koepelgewelfjes op vier zware zuilen in Doornikse steen; als bedevaartplaats vermeld sinds 1252, bewaart ze het beeld van Onze-Lieve-Vrouw van de Krocht, in 1594 uit gepolychromeerd lindenhout gesneden. De overlevering beeldt haar af met een zilveren duif, ter herinnering aan een in 1551 bedaarde storm.

De kerk bewaart verder de marmeren graftombe van Pedro Coloma, heer van Bornem, gestorven in 1621, een vijftiende-eeuws retabel met de graflegging, doeken uit de 17e en 18e eeuw en werk van beeldhouwer Matthias Zens, aan wie ook de vijftien mysteries van de Rozenkrans rond het gebouw te danken zijn. Al in 1935 voor haar crypte beschermd, is de kerk sinds 1998 in haar geheel beschermd als monument.