Sint-Waldetrudis

Jacques Du Broeucq, meesterkunstenaar van Karel V en architect van Maria van Hongarije, verspreidde de renaissancekunst in Mons in de 16de eeuw. In de collegiale kerk maakte hij een oksaal in zwart marmer en albast, vernietigd tijdens de Franse Revolutie. Talrijke reliëfs en sculpturen zijn bewaard in Sint-Waldetrudis. “De Verrijzenis”, zijn enige gesigneerde werk, is het grootste en bekendste reliëf.

”De verheffing van het kruis” werd oorspronkelijk besteld voor het hoofdaltaar van de Kerk van de Jezuïeten van Mons. Als gevolg van de afschaffing van de orde in 1773 bevindt het schilderij zich in de Sint-Waldetrudis na veel incidenten/beproevingen. Dit werk mag als één van de meest ambitieuze van de kunstenaar worden beschouwd en is interessant omwille van zijn belangrijke rol dat het heeft gespeeld bij de versiering van jezuïetenkerken in onze streken. Het werd in 2006-2007 gerestaureerd.

Een van de mooiste glasramen van België, illustrerend de evolutie van de 16de-eeuwse glaskunst. In het absis, geschonken door Margareta van Oostenrijk, worden leden van de keizerlijke familie afgebeeld (Maximiliaan, Filips de Schone, Maria van Bourgondië, Karel V…). Ze bevestigen de macht van de Habsburgers en Bourgondiërs. Gemaakt door Montoise glazeniers, sommige koorramen zijn toegeschreven aan Nicolas Rombouts.

Ieder jaar, op Drievuldigheidszondag, wordt het schrijn van Sint-Waltrudis op de Gouden Koets geplaatst en door zes paarden in processie door de stad getrokken. Aan het einde moet de koets de helling van de Sint-Waltrudis in één ruk beklimmen, wat volgens de legende voorspoed voor het jaar brengt. De huidige koets, opvolger van eerdere sinds de 14de eeuw, dateert van 1780 en is rijk verguld en versierd met engelenbeelden in barokke stijl.

De schat van de Sint-Waldetrudis is rijk aan een zeer rijke collectie van edelsmeedkunst (XIVde – XIXde eeuw). Zij weerspiegelt in het bijzonder het meesterschap van de edelsmeden van Mons. Het reliekenbeeldje van Sint-Germanus is de ultieme bevestiging van de grote reliekschrijnen van de edelsmeedkunst, vervaardigd door kunstenaars.

Beeldje in polychroom hout dat Sint-Jacobus als pelgrim voorstelt. Gekleed in een wijde tuniek, draagt hij een pallium op zijn hoofd en de schouders om zich te beschermen tegen weer en wind. In de rechterhand houdt de heilige de tas vast waaraan de “ Sint-Jacobusschelp” is vastgehecht. Gerestaureerd door de IRPA in 1994-1995, bevindt het beeld zich opnieuw in het origineel polychroom: het lichaam, een hand, een been alsook de sporen van verguldsel, dat vroeger het standbeeld helemaal bedekte.