Heiligdom Onze-Lieve-Vrouw van Foy

En 1609, een houthakker vindt in Foy een gespleten beeldje van de Maagd in een eik. Een meisje lijmt het met was en de kasteelheer plaatst het in zijn kasteel. Mirakels trekken vele gelovigen. Om de toestroom te begeleiden brengt hij het beeld terug naar de vindplaats en bouwt een oratorium. De devotie groeit zo sterk dat in 1622 een grote kerk wordt opgericht, die het centrum van de verering wordt.

De oorsprong van het succes van dit verhaal: het vlugschrift van een Jezuïet uit Dinant in verband met de ontdekking van het beeldje. De Sociëteit van Jezus verspreidde dit in de hele wereld, met in bijlage een stuk hout van de boom waarin het beeld van de Maagd was verborgen. Sindsdien zijn er talrijke kleine beelden, gesneden uit deze stukken, verspreid over de hele wereld en in de grote steden die haar naam dragen zoals Santa Fe in Uruguay en de stad Sainte-Foy in Québec.

De huidige biechtstoelen komen volgens traditie uit de oude Jezuïetenkerk van Dinant, ontmanteld na de afschaffing van de Sociëteit in 1773. Het meesterwerk van Naams schrijnwerk valt op door sterk lijstwerk, gestructureerde kroonlijst en verfijnde decoratieve motieven. In medaillons tonen zij de heiligen van de Sociëteit van Jezus: links Ignatius, rechts Franciscus-Xavier.

Het centrale thema van de kerkversiering verschijnt drie keer: op het plafond, het linkerzijaltaar en in de koorramen. Op het plafond vormen de geheimen een as die eindigt met de kroning van de Maagd. Deze opbouw leidt de gelovige naar het hart van het sanctuarium. Het zijaltaar toont de overhandiging van de Rozenkrans aan Dominicus met 15 medaillons. De koorramen verbeelden de droevige geheimen.

Het plafond, verdeeld in vakken, is zo ontworpen dat ze een kruis vormt. De taferelen stellen scènes uit het leven van de Maagd voor, maar ook portretten van evangelisten en de vier kerkvaders. Rond het kruis bevinden zich de portretten van de heiligen. Bepaalde panelen van het plafond (in totaal 145) zijn aangeboden door pelgrims op doortocht.

Dit werk, typerend voor de Contrareformatie, werd geschilderd door François Walschartz in opdracht van prinsbisschop Ferdinand de Bavière. Anders dan bij de Vlaamse Primitieven toont Maria zich niet in aanbidding, maar presenteert zij haar zoon aan de herders. Op haar schoot draagt ze hem en deelt zo zijn aanwezigheid met de bezoekers. Moeder en kind zijn de centrale figuren, terwijl Jozef zich mengt onder de bewonderaars.